บันทึกแผ่นดิน: "เหรียญพระแก้วมรกต" ฉลอง 150 ปี (2475) เหรียญประวัติศาสตร์คู่กรุงรัตนโกสินทร์
หากจะกล่าวถึงวัตถุมงคลที่เป็น "ที่สุดแห่งแผ่นดินสยาม" ซึ่งรวมไว้ทั้งความศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง บารมีแห่งพระมหากษัตริย์ และพิธีกรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุคเปลี่ยนแปลงการปกครอง ต้องยกให้ “เหรียญพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร” หรือ “เหรียญพระแก้วมรกต” รุ่นฉลองพระนคร 150 ปี ที่จัดสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2475
นี่ไม่ใช่เพียงแค่เหรียญที่ระลึก แต่คือหน้าประวัติศาสตร์ที่จารึกความศรัทธาของคนไทยทั้งชาติ ในยามที่บ้านเมืองกำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่
ปฐมบท: ๑๕๐ ปีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์
ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2475 เนื่องในวโรกาสที่กรุงเทพมหานครมีอายุครบ 150 ปี พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงมีพระราชดำริที่จะบูรณปฏิสังขรณ์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ครั้งใหญ่ ซึ่งเป็นสถานที่ประดิษฐานพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง
เพื่อให้การบูรณะสำเร็จลุล่วง พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปิดโอกาสแก่พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ พ่อค้า และประชาชนทั่วไป ได้ร่วมบำเพ็ญกุศลบริจาคทรัพย์ตามกำลังศรัทธา โดยผู้ที่บริจาคตามอัตราที่กำหนด จะได้รับสิ่งตอบแทนอันล้ำค่า คือ "เหรียญพระแก้วมรกต" ไว้เป็นกรรมสิทธิ์เพื่อความเป็นสิริมงคล
พิธีกรรมหยุดโลก: มหาพุทธาภิเษกกลางพระอุโบสถ
ความ "ขลัง" ของเหรียญรุ่นนี้ อยู่ที่พิธีพุทธาภิเษกที่จัดขึ้น ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ต่อหน้าองค์พระแก้วมรกต โดยมีการอาราธนาพระเกจิอาจารย์ชื่อดังระดับ "ปรมาจารย์" แห่งยุคสงครามอินโดจีน มาร่วมปลุกเสกอย่างคับคั่ง
รายนามพระเถระที่เชื่อกันว่ามาร่วมพิธีในยุคนั้น ล้วนเป็นตำนานที่หาตัวจับยาก อาทิ สมเด็จพระสังฆราช (แพ) วัดสุทัศน์, หลวงพ่อคง วัดบางกะพ้อม, หลวงพ่อจง วัดหน้าต่างนอก, หลวงพ่ออี๋ วัดสัตหีบ ฯลฯ ซึ่งแค่เอ่ยชื่อมาเพียงรูปเดียว ก็การันตีพุทธคุณได้แบบ "ครอบจักรวาล"
เจาะลึก: ความลับของ "บล็อก" และจำนวนสร้าง
เหรียญรุ่นนี้มีจำนวนการจัดสร้างประมาณ 80,000 เหรียญ (เทียบเท่ากับจำนวนพระธรรมขันธ์ หรือ 84,000)
ความน่าสนใจสำหรับนักสะสมคือ ด้วยจำนวนการผลิตที่มหาศาล คณะกรรมการจึงได้ว่าจ้าง "บริษัทเอกชนหลายแห่ง" ทั้งในและต่างประเทศ (เช่น สวิตเซอร์แลนด์) เป็นผู้ดำเนินการผลิตแม่พิมพ์และปั๊มเหรียญ ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้เหรียญพระแก้วมรกต 2475 มี "หลายบล็อก" และ "หลายเนื้อ" ซึ่งวงการพระเครื่องให้ค่านิยมแตกต่างกันไป:
เหรียญเงิน / เหรียญทองคำ: หายากมาก เป็นของเจ้านายชั้นผู้ใหญ่
เหรียญนิกเกิล (บล็อกนอก/สวิส): มีความคมชัดสวยงาม เป็นที่นิยมสูง
เหรียญทองแดง (บล็อกในประเทศ): มีหลายแม่พิมพ์ ซึ่งแต่ละพิมพ์จะมีจุดตำหนิที่เซียนพระใช้แยกแยะความเก๊-แท้
พุทธคุณ: บารมีแก้วสารพัดนึก
ผู้ที่บูชาเหรียญพระแก้วมรกต ต่างเชื่อมั่นในพุทธคุณที่ "สูงส่ง" เหนือกว่าวัตถุมงคลทั่วไป เพราะเป็นรูปจำลองของพระพุทธรูปที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดในไทย เชื่อกันว่าเด่นในด้าน:
ความเจริญรุ่งเรือง: ดุจดั่งความรุ่งโรจน์ของกรุงรัตนโกสินทร์
คุ้มครองป้องกันภัย: แคล้วคลาดจากภยันตรายทั้งปวง
เลื่อนยศเลื่อนตำแหน่ง: เหมาะสำหรับข้าราชการและผู้ที่ต้องการความก้าวหน้า
บทสรุป: มรดกที่ควรเก็บรักษา
เหรียญพระแก้วมรกต ปี 2475 คือวัตถุมงคลที่ "คนไทยควรมี" ไม่ใช่แค่เพื่อพุทธคุณ แต่เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจถึงประวัติศาสตร์หน้าสำคัญของชาติ เหรียญนี้สร้างด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์เพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา และผ่านพิธีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในแผ่นดิน
หากท่านมีโอกาสได้พบเจอ ไม่ว่าจะเป็นบล็อกไหน ขอให้เก็บรักษาไว้เถิด เพราะนี่คือ "มรดกแห่งแผ่นดิน" ที่จะทรงคุณค่าตลอดไป