จักรพรรดิเหรียญพระพุทธ: "เหรียญหลวงพ่อโสธร" รุ่นแรก ปี 2460 พิมพ์สระอุ เบญจภาคีหลักล้าน

ในบรรดา "เหรียญพระพุทธ" ของเมืองไทย หากจะหาเหรียญใดที่มีความขลัง ความเก่า และค่านิยมสูงส่งจนได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งใน "ชุดเบญจภาคีเหรียญพระพุทธ" (Top 5) ต้องยกบัลลังก์ให้กับ “เหรียญหลวงพ่อโสธร รุ่นแรก ปี พ.ศ. 2460” แห่งวัดโสธรวรารามวรวิหาร จ.ฉะเชิงเทรา

นี่คือเหรียญประวัติศาสตร์ที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 6 เป็นเหรียญที่นักสะสมทุกคนใฝ่ฝันอยากครอบครองสักครั้งในชีวิต ด้วยกิตติศัพท์ความศักดิ์สิทธิ์ที่เล่าขานกันปากต่อปากว่า "ขอได้ไหว้รับ...หายเจ็บหายไข้"

เครดิตรูปภาพ : ข่าวสด

ปฐมบท: ตำนานพระลอยน้ำ (เบญจภาคีวารีปาฏิหาริย์)

ก่อนจะพูดถึงเหรียญ ต้องย้อนรอยความศักดิ์สิทธิ์ของ "หลวงพ่อโสธร" พระพุทธรูปปางสมาธิ ศิลปะล้านช้าง หน้าตักกว้าง 1.65 เมตร องค์นี้ ตามตำนานเล่าขานถึงปาฏิหาริย์ "พระ 5 พี่น้อง" ที่ลอยน้ำมาจากเมืองเหนือเพื่อมาโปรดสัตว์ในภาคกลาง ได้แก่:

1. หลวงพ่อโสธร (แม่น้ำบางปะกง - ฉะเชิงเทรา)

2. หลวงพ่อวัดไร่ขิง (แม่น้ำนครชัยศรี - นครปฐม)

3. หลวงพ่อโต (แม่น้ำเจ้าพระยา - บางพลี สมุทรปราการ)

4. หลวงพ่อวัดบ้านแหลม (แม่น้ำแม่กลอง - สมุทรสงคราม)

5. หลวงพ่อวัดเขาตะเครา (แม่น้ำเพชรบุรี - เพชรบุรี)

เมื่อหลวงพ่อโสธรลอยมาติดหน้าวัด ชาวบ้านพยายามฉุดลากเท่าไหร่ก็ไม่ขึ้น จนต้องตั้งศาลบวงสรวงอัญเชิญ ท่านจึงแสดงปาฏิหาริย์เสด็จขึ้นมาประดิษฐาน เป็นมิ่งขวัญของชาวแปดริ้วสืบมา โดยมีความเชื่อว่าท่านโปรดปราน "ไข่ต้ม" และ "ละครรำ" เป็นที่สุด

เจาะลึก: เหรียญรุ่นแรก ปี 2460 (ราชาแห่งเหรียญแปดริ้ว)

เหรียญรุ่นนี้จัดสร้างโดย ขุนศิริราชภักดี (เล้ง สันติเสวี) มัคนายกวัดในสมัยนั้น เพื่อสมนาคุณแก่ผู้บริจาคทรัพย์ซ่อมแซม "ฐานชุกชี" ของหลวงพ่อโสธร นับเป็น "เหรียญรุ่นแรก" อย่างเป็นทางการของวัด

• ลักษณะ: เป็นเหรียญรูปทรงเสมา (อาร์ม) หูในตัว (หูเชื่อม)

• ขอบเหรียญ: เป็นกรรมวิธีการผลิตแบบโบราณที่เรียกว่า "ข้างกระบอก" (ปั๊มตัดขอบด้วยกระบอก) ซึ่งเป็นจุดตายในการดูเหรียญยุคก่อนปี 2500

• เนื้อหา: ส่วนใหญ่พบเนื้อทองแดง, เนื้อเงิน และเนื้อสัมฤทธิ์

ผ่ารหัสบล็อก: สระอุ - ยันต์เล็ก (คัมภีร์เซียน)

ด้วยจำนวนการสร้างที่มากในสมัยนั้น จึงทำให้มีแม่พิมพ์หลายตัว ซึ่งนักสะสมได้แยกแยะไว้เป็นมาตรฐาน ดังนี้:

แม่พิมพ์ด้านหน้า (3 พิมพ์หลัก)

จุดสังเกตอยู่ที่คำว่า "พระพุทธโสทร" (สะกดด้วย ท.ทหาร ตามอักขระสมัยนั้น) และคำว่า "ฉะเชิงเทรา"

1. พิมพ์สระอุติดชัด: สระอุ ที่คำว่า "พุทธ" ติดคมชัด (นิยมสุด)

2. พิมพ์สระอุติดไม่ชัด: สระอุ เลือนราง

3. พิมพ์สระอุติดไม่ชัด (มีเส้นแตก): พื้นเหรียญมีรอยแตกของแม่พิมพ์

แม่พิมพ์ด้านหลัง (4 พิมพ์หลัก)

1. พิมพ์ยันต์ใหญ่: ยันต์น้ำเต้าด้านหลังมีขนาดใหญ่เต็มพื้นที่

2. พิมพ์ยันต์กลาง

3. พิมพ์ยันต์เล็ก

4. พิมพ์ยันต์เล็ก (มีขี้กลาก): พื้นผิวเหรียญมีเม็ดผดเล็กๆ คล้ายขี้กลาก เกิดจากสนิมบนแม่พิมพ์ (เป็นพิมพ์ที่พบบ่อยและดูง่าย)

บทสรุป: พุทธคุณค่าควรเมือง

เหรียญหลวงพ่อโสธร ปี 2460 ปัจจุบันสภาพสวยแชมป์ มีค่านิยมทะลุ "หลักล้านบาท" ไปนานแล้ว เพราะนอกจากจะเป็นพระเครื่องเหรียญเก่าแก่ร้อยกว่าปี ยังเปี่ยมด้วยพุทธคุณด้าน "นิรโรคันตราย" (ปราศจากโรคภัย) และ "โภคทรัพย์" ค้าขายร่ำรวย

ใครที่มีเหรียญรุ่นนี้ ไม่ว่าจะบล็อกไหน ขอให้เก็บรักษาไว้ให้ดี เพราะนี่คือมรดกทางจิตวิญญาณที่ประเมินค่าไม่ได้ เปรียบเสมือนมี "หมอเทวดา" และ "มหาเศรษฐี" อยู่กับตัวครับ