ตำนาน "พระซุ้มเสมาทิศ" วัดอรัญญิก: เพชรน้ำเอกแห่งพุทธศิลป์และความเหนียวระดับตำนาน
ตำนาน "พระซุ้มเสมาทิศ" วัดอรัญญิก: เพชรน้ำเอกแห่งพุทธศิลป์และความเหนียวระดับตำนาน
ในบรรดาพระกรุยอดนิยมที่เปี่ยมด้วยมนต์ขลังแห่งอดีตกาล "พระซุ้มเสมาทิศ" หรือที่นักเลงพระรุ่นเก๋าเรียกขานว่า "พระซุ้มคอระฆัง" นับเป็นหนึ่งในวัตถุมงคลที่หาชมได้ยากยิ่งในปัจจุบัน ต้นกำเนิดจาก วัดอรัญญิก วัดเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน ซึ่งซ่อนตัวอยู่ในเงามืดแห่งกาลเวลา จากความรุ่งเรืองในอดีตสู่ความเงียบสงบในปัจจุบัน
ย้อนรอยอดีต: ความรุ่งเรืองที่สาบสูญ
วัดอรัญญิกในอดีต สันนิษฐานว่าเป็นพระอารามหลวงที่ยิ่งใหญ่และเจริญรุ่งเรืองอย่างมาก หลักฐานเชิงประจักษ์คือซากปรักหักพังของพระเจดีย์น้อยใหญ่ที่กระจายตัวอยู่ทั่วบริเวณ สะท้อนถึงศรัทธาอันแรงกล้าของพุทธศาสนิกชนในยุคนั้น แม้ปัจจุบันสภาพวัดจะเป็นเพียงวัดเล็กๆ ที่มีพระภิกษุจำพรรษาไม่มาก แต่ "สมบัติล้ำค่า" ที่ถูกฝากไว้ในแผ่นดินกลับยังคงประกาศศักดามาจนถึงทุกวันนี้
พุทธศิลป์อลังการ: "บัวก้างปลา" เอกลักษณ์หนึ่งเดียว
พระซุ้มเสมาทิศ โดดเด่นด้วยพุทธศิลป์ที่ผสมผสานความงดงามของยุคสมัยอย่างลงตัว (สันนิษฐานว่าเป็นศิลปะสกุลช่างสุโขทัยคาบเกี่ยวอู่ทอง หรือแบบตะกวน)
ขนาด: กะทัดรัดน่าบูชา กว้างประมาณ 3 ซ.ม. สูง 5.9 ซ.ม. น้ำหนักเบา
พุทธลักษณะ: องค์พระประธานประทับนั่งปางมารวิชัย สง่างามอยู่ภายใน "ซุ้มคอระฆัง" (ทรงระฆัง) ที่ประดับด้วยเม็ดไข่ปลาเรียงราย
รายละเอียดวิจิตร: ปลายซุ้มทั้งสองข้างตกแต่งเป็นรูปเศียรพญานาค เหนือซุ้มขึ้นไปเป็นลวดลายเถาซ้อน 3 ชั้น ยอดบนสุดเป็นดอกบัวรองรับ
จุดตาย (Signature): ฐานล่างสุดมีลักษณะขีดทแยงเข้าหากัน เรียกว่า "ฐานบัวก้างปลา" ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่งดงามและหาเลียนแบบได้ยาก
บันทึกการค้นพบ: กรุเก่า VS กรุใหม่
พระซุ้มเสมาทิศมีการแตกพระกรุออกมาถึง 2 วาระสำคัญ ซึ่งเป็นจุดแยกแยะในการสะสม:
กรุเก่า (รุ่นปู่ย่า): แตกกรุออกมาเมื่อกว่า 100 ปีก่อน มีทั้ง เนื้อดินเผา และ เนื้อชิน ผิวพรรณจะมีความแห้งเก่าตามกาลเวลา
กรุใหม่ (ปี พ.ศ. 2505): การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ จากการที่คณะนักเรียนร่วมกันพัฒนาพื้นที่วัดและขุดพบโพรงบรรจุพระ พระชุดนี้เป็น "เนื้อชินตะกั่วสนิมดำ" ทั้งหมด ซึ่งมีความสมบูรณ์และสวยงามเข้มขลังอย่างยิ่ง
พุทธคุณ: เลื่องลือระบือนาม
ชื่อชั้นของ "พระซุ้มเสมาทิศ" ไม่ได้มีดีแค่ความสวยงาม แต่ขึ้นชื่อลือชาในด้าน "มหาอุดและคงกระพันชาตรี" มาตั้งแต่อดีต บรรพบุรุษต่างหวงแหนเพราะเชื่อมั่นในพุทธคุณด้านแคล้วคลาดปลอดภัย เป็นพระคู่กายชายชาตรีที่ใจถึงพึ่งได้
ในปัจจุบัน พระซุ้มเสมาทิศ วัดอรัญญิก โดยเฉพาะ "เนื้อชินสนิมดำ กรุใหม่ปี 05" กำลังเป็นที่เสาะหาของนักสะสมสายเหนียว เนื่องจากสนิมดำที่ปกคลุมผิวพระบ่งบอกถึงอายุความเก่าที่แท้จริงตามธรรมชาติ และด้วยจำนวนที่หมุนเวียนน้อยลง ทำให้ค่านิยมขยับตัวสูงขึ้นตามกาลเวลา ถือเป็น "ของดีนอกสายตา" ที่ใครมีเก็บไว้ถือว่ามีของดีคุ้มตัว